Turk Dilinde -sA(r) Morfemli Yapilar

Türk dilinin -sA(r)'l¿ kurulu¿lar¿, Türk dilinin ¿artl¿lar¿n¿ olu¿turan en önemli yap¿lard¿r. ¿artl¿ yap¿lar tipik olarak insan¿n seçenekli durumlarla ilgili muhakeme etme, eksik bilgiye dayal¿ sonuç ç¿karma, durumlar aras¿nda olabilir ili¿kileri tasarlama ve baz¿ ili¿kiler de¿i¿ti¿inde dünyan¿n nas¿l de¿i¿ebildi¿ini anlama yeterli¿ini do¿rudan yans¿t¿r. Bu çal¿¿mada incelenen veri tarihsel Türk dilinden toplanm¿¿, bu amaçla 110 eser taranm¿¿t¿r. Tarihsel Türk dilinde kullan¿lan bütün yap¿lar¿n tespit edilmesi amac¿yla farkl¿ yaz¿ dili ve/veya edebi çevrelerde ve farkl¿ konularda yaz¿lm¿¿ eserlerin taranmas¿na dikkat edilmi¿tir. Çal¿¿mada tarihi ve kar¿¿lät¿rmal¿ yöntem kullan¿lm¿¿t¿r. Cümle analizinin yeterli olmad¿¿¿ yerlerde söylem analizi de yap¿lm¿¿t¿r. VIII-X. yüzy¿lda görülen -sAr ¿ekli yerini XI. yüzy¿ldan itibaren -sA ¿ekline b¿rakm¿¿t¿r. -sAr ve -sA ¿ekli XI. yüzy¿lda bir süre bir arada yäam¿¿t¿r. -sA(r) morfemi X. yüzy¿ldan sonra önce ¿ah¿s zamirleri, XI. yüzy¿ldan itibaren iyelik ekleriyle de çekimlenmeye bälam¿¿, kiple¿meye do¿ru ilerlemi¿tir.