Het Verdrag van Amsterdam en de "constitutionalisering" van de EU

Vanaf het Verdrag betreffende de Europese Unie (1992) tot het Verdrag van Lissabon (2007) is de democratie een centraal element geworden in de constitutionalisering van de Europese Unie (EU).1 In deze vijfentwintig jaar heeft de constitutionalisering van de democratie zich in twee primaire opzichten voltrokken. Ten eerste leidde de controverse over de ratificatie van het VEU tot een reeks verdragshervormingen om het "democratisch tekort" van de EU aan te pakken. Deze hervormingen hebben geleid tot het Verdrag van Lissabon (LT). Ten tweede heeft de EU de overdracht van democratische vormen van bestuur aan niet-lidstaten tot een belangrijk onderdeel van haar lidmaatschapsbeleid gemaakt. Het is nu zo dat alleen democratische landen lid kunnen zijn van de democratische Unie. De constitutionalisering van de democratie is een van de belangrijkste veranderingen in de geschiedenis van het Europese project. Het is ook een van de belangrijkste experimenten in de democratie in de wereldgeschiedenis. De democratische hervorming van het interne bestuur en de invoering van het democratische criterium voor het lidmaatschap zijn twee belangrijke aspecten in het hoogtepunt van de transformatie van de EU van een economische entiteit (zij het één met duidelijke politieke doelstellingen) naar één met expliciete democratische doelen en middelen.