E-At¿klardan Bak¿r¿n Elektroliz ve Çöktürme Yöntemleri ile Kazan¿m¿

Bu çal¿¿mada, at¿k bask¿l¿ devre kartlar¿n¿n (ABDK, e-at¿k) liçinden elde edilen yüklü liç çözeltilerinden ve sentetik bak¿r çözeltilerinden (YLÇ/SBÇ: 27-30 g/L Cu2+) bak¿r¿n, elektro-kazan¿m ve çöktürülerek kazan¿lmas¿ arät¿r¿lm¿¿t¿r. Elektroliz testlerinde safs¿zl¿klar¿n, organik ve inorganik katk¿ maddelerinin bak¿r elektrolizine etkisi irdelenmi¿tir. Co2+ (35 mg/L), jelatin ve tiyoüre ilavesinin katot morfolojisini olumlu yönde etkiledi¿i belirlenmi¿tir. Fe3+ (2,5 g/L) ve Cl- (100 mg/L) ilavesi ile katot kalitesi (< %99,8 Cu) ve morfolojisinde olumsuz etki ve ak¿m rand¿man¿nda %4-8¿l¿k bir dü¿ü¿ belirlenmi¿tir. Cu, etanol ile bak¿r sülfat (CuSO4.5H2O) ve sodyum sülfit (Na2SO3) ile Chevreul tuzu (Cu2SO3.CuSO3.2H2O) olarak çöktürülmü¿tür. YLÇ¿den (27 g/L Cu) bak¿r, etanol kullan¿larak %99,9 verim ile çöktürülmü¿tür. Bak¿r¿n Chevreul tuzu olarak çöktürülmesinin gerçekle¿tirildi¿i testlerde SBÇ (30 g/L Cu2+, 2,5 g/L Fe3+, 1 M H2SO4) kullan¿larak pH ve SO3/Cu (molar) oran¿n¿n çöktürme üzerine etkileri arät¿r¿lm¿¿t¿r. pH, 2,5¿dan 4¿e ve SO3/Cu oran¿ 1¿den 1,6¿ya ç¿kar¿ld¿¿¿nda bak¿r çöktürme verimi de artm¿¿t¿r, fakat verimli (max. %62) bir bak¿r kazan¿m¿ için yeterli olamam¿¿t¿r.