Replikacyjne starzenie si¿ ludzkich komórek

Na ko¿cach chromosomów wszystkich organizmów eukariotycznych znajduj¿ si¿ telomery - kompleksy DNA-biäka. D¿ugo¿¿ telomerów zmniejsza si¿ w kädym cyklu replikacji. Skrócenie telomerów do warto¿ci krytycznych powoduje aktywacj¿ procesów apoptotycznych prowadz¿cych do ¿mierci komórek. Komórki embrionalne i inne komórki macierzyste s¿ zdolne do utrzymywania d¿ugo¿ci telomerów za pomoc¿ telomerazy. Telomeraza jest wysokocz¿steczkowym kompleksem nukleoproteinowym, który syntetyzuje telomery powtarzaj¿ce si¿ na ko¿cach chromosomów. Telomeraza sk¿ada si¿ z komponentu RNA i podjednostek biäkowych pe¿ni¿cych ró¿ne funkcje. Brak funkcjonowania telomerazy jest jedn¿ z g¿ównych przyczyn rozwoju chorób wywo¿anych zaburzeniami proliferacji komórek macierzystych. Wi¿kszo¿¿ komórek nowotworowych ma aktywno¿¿ telomerazy, co pozwala im na nieograniczon¿ liczb¿ podziäów. Niektóre typy komórek nowotworowych wykorzystuj¿ alternatywny mechanizm utrzymania d¿ugo¿ci telomerów oparty na rekombinacji miejsc chromosomowych. Du¿o uwagi po¿wi¿ca si¿ rozwojowi metod hamowania aktywno¿ci telomerazy w celu terapeutycznego oddziäywania na komórki nowotworowe przez naukowców z cäego ¿wiata.