De allomorfen van het diminutiefsuffix in het Nederlands

Seminar paper from the year 2006 in the subject Dutch (Literature, Culture and Language), grade: 2,3, University of Münster (Institut für Niederländische Philologie), course: Morfologie, language: Dutch, abstract: Dit werkstuk ontstond naar aanleiding van een college over morfologie aan de

universiteit Münster in het zomersemester 2006 dat onder leiding stond van prof. dr.

Amand Berteloot. In dit werkstuk zal ik aandacht besteden aan de allomorfie van het

Nederlandse diminutiefsuffix. Diminuering is een van de productiefste manieren om

nieuwe Nederlandse woorden te construeren. Het diminutiefsuffix is een gebonden

morfeem, d. i. het komt niet geïsoleerd voor maar is altijd gebonden an een vorafgaand

morfeem, waarmee het één woord vormt. Het diminutiefsuffix is het het meest

gevarieerde suffix - het Nederlands kent in het geheel vijf alternanten ervan: ¿tje en zijn

allomorfen -je, -pje, -kje en ¿etje. Er zijn nog meer variaties van het diminutiefsuffix in

de Nederlandse dialecten, ik zal me binnen dit werkstuk echter alleen beperken tot het

Standaardnederlands. Een morfeem is de kleinste betekenisdragende taaleenheid en in dit

geval betekent het meestal »verkleinwoord van het basiswoord«. Er zijn nog andere

functies die door diminuering vervuld worden waarop ik in de eerste deel zal ingaan. Ook

bestaan er in het Nederlands diminutiefvormen, die gelexicaliseerd zijn en soms zelfs

geen niet-gediminueerde correlaat hebben. Deze worden »diminutiva tantum« genoemd.

Er bestaan ook niet alleen diminutieven van het substantief, wat samen met de diminutiva

tantum in de tweede deel besproken zal worden. In de derde deel zal ik aandacht besteden

aan de allomorfen en hun morfonologische verklaringen aan de voorbeelden van A.

Cohen en R. Jongen. Tot slot zal ik nog even het speciale geval ¿(l)ing aanspreken en de

hypotheses van M. Trommelen aanvoeren die zich met dit onderwerp uiteen heeft gezet.